Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen (WMCZ)

De Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen (WMCZ) heeft tot doel de rechtspositie van cliënt te versterken door de medezeggenschap in zorginstellingen wettelijk te regelen. De cliëntenraad behartigt de algemene belangen van cliënten van de instelling. Het doel is meer participatie van cliënten bij de zorg- en dienstverlening.

De WMCZ is van toepassing op alle instellingen die zorg verlenen op het gebied van de gezondheidszorg, maatschappelijke zorg en verslavingszorg.

De WMCZ richt zich tot de zorgaanbieder en geeft verschillende verplichtingen voor de zorgaanbieder. De belangrijkste onderwerpen die de WMCZ regelt zijn:

  • het instellen van een cliëntenraad
  • het opstellen van een regeling voor de cliëntenraad
  • het adviesrecht van de cliëntenraad
  • het verzwaard adviesrecht van de cliëntenraad
  • de informatieplicht van de zorgaanbieder
  • het instellen van een vertrouwenscommissie

De cliëntenraad heeft ook het recht van enquête, echter dit wordt niet geregeld in de WMCZ maar komt de cliëntenraad toe op grond van de Wet Toelating Zorginstellingen en het Burgerlijk Wetboek.

 

Wet Bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen

De oorspronkelijke doelstelling van de Wet Bopz (inwerking sinds 17 januari 1994) was het afwenden van gevaar, dat de psychiatrische patiënt ten gevolge van een geestesstoornis vormt. Tegelijkertijd moest de Wet Bopz de psychiatrische patiënt beschermen tegen inbreuken op zijn zelfbeschikkingsrecht. Het gevaar kan op verschillende manieren worden afgewend, zonder dat de patiënt bereid is tot vrijwillig verblijf: via een dwangopname, of door het stellen en naleven van voorwaarden.

Verruiming dwangbehandeling
Na de gedwongen opneming is behandeling in principe slechts mogelijk met toestemming van de patiënt. Bij gebrek aan toestemming mag iemand alleen behandeld worden als dat volstrekt noodzakelijk is ter afwending van gevaar dat veroorzaakt wordt door de stoornis.

De Eerste Kamer heeft op 12 februari 2008 een wetsvoorstel aangenomen om ook behandeling zonder toestemming mogelijk te maken. Dan moet wel aannemelijk zijn dat zonder die behandeling het gevaar niet binnen een redelijke termijn kan worden weggenomen. Patiënten blijven nu nog te vaak onnodig lang gedwongen opgenomen. GGZ Nederland, de NVvP en de KNMG steunen deze wetswijziging. Zij vinden dat patiënten zonder ziekte-inzicht recht hebben op goede zorg en behandeling ook wanneer zij die behandeling weigeren.

Zelfbinding
Per 1 januari 2008 is de zelfbinding in werking getreden: met behulp van een verklaring kunnen patiënten meer regie blijven uitoefenen over hun behandeling ook wanneer zij met een zelfbindingsmachtiging zijn opgenomen.

Observatiemachtiging
De observatiemachtiging is geëvalueerd; het evaluatierapport wordt dit voorjaar aangeboden aan de Tweede Kamer. Mogelijk is dat de observatiemachtiging als modaliteit binnen de Wet Bopz komt te vervallen; mocht besloten worden dat de modaliteit blijft bestaan, dan is daar een aparte Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) voor nodig.

 

 

 

 

Wet klachtrecht cliënten zorgsector (Wkcz)

Het uitgangspunt van de Wet klachtrecht cliënten zorgsector (Wkcz) is dat een klachtenregeling in een instelling een versterking is van de rechts­po­sitie van cliënten. Daarbij kan een goede klachtenrege­ling een bijdrage leveren aan de kwaliteit van zorg. Het doel van de wet is de totstandkoming van klachtenbehandelende instan­ties bij de zorgaanbieders, de klachtencommissie.

De wet stelt een aantal regels, verder is de zorgaanbieder vrij te bepalen hoe hij de klachten­behandeling inricht. De Wkcz is van toepassing op alle klachten van vrij­willige patiënten en op alge­mene klach­ten van onvrij­willig opgenomen patiënten. Klachten kunnen betrek­king hebben op besluiten die door of namens de zorg­aanbieder jegens de cliënt zijn genomen. Algemene klachten zijn klachten die geen betrek­king hebben op de vijf klachtgronden die genoemd staan in artikel 41 Wet bopz